شکافتن تاریکی

عبدالکریم سروش اخیرا سخنرانی در محکومیت جنایات اسرائیل کرده و آنجا می‌گوید: ناتوانی عقل جمعی در حل بحران‌های انسانی امروز به ما می‌فهماند اصلاح جهان محتاج منجیانی است که در ادیان وعده آن داده‌ شده است. بگذریم از اینکه سخنرانی امثال او از چارچوب پروپاگاندای حکومت خارج نمی‌شود اما فهم اینکه مسئله موعود یک ضرورت تاریخی است اهمیت دارد. برخلاف فهم رایج از مسیحا و موعود این مسئله در ادیان وحدانی یک امر بسیار فلسفی است. مسیحا پاسخی است به دشوارترین پرسشی که خداوند در سپیده دمان ازل برای خویشتن طرح کرده. مسیحا عالی ترین شکل رهایی است که خداوندگار دست یازیدن به آن را اراده کرده. بنابراین به منصه ظهور رسیدن مسیحا در وهله اول برای خداوندگار چون سرزدن سخت‌ترین پاسخ به دشوارترین پرسش است. دشوارترین پاسخی که از قضا سعی بشر آن را به منصه ظهور می‌رساند و از این جهت مسیحا حاصل سعی بشری است که در آن می‌تواند لحظه لحظه‌ی آنچه را که در تاریخ خویش سپری کرده بنگرد. و درست از این جهت که مسیحا حاصل سعی بشری است یک ضرورت تاریخی است که در نهایت سرمی رسد. تنها یک فیلسوف ژرف اندیش می‌تواند شعف و وجد خداوندگار را فهم کند آن زمان که سرانجام مسیحا در زمین گام نهد.... تنها فیلسوفی که مدتها پیوسته به مسئله‌ای غامض اندیشیده و سرانجام در صبحگاهی به پاسخ دشوارترین پرسش خویش دست یازیده... خوشا آن دم.... خوشا سرزدن آن دم!